İçeriğe geç
BilgiKütüphanesi
Programlama

Bun 1.4: Rust'a Geçiş, Yüzde 48'e Varan Bellek Tasarrufu ve Yeni API'ler

Bun 1.4 ile JavaScript çalışma zamanı Zig'den Rust'a taşındı. Bellek kullanımı yüzde 48'e kadar düştü, Node.js uyumluluğu büyük ölçüde arttı ve Bun.Image, Bun.WebView, Bun.cron gibi yerleşik API'ler geldi. Yenilikler, rakamlar ve güncelleme notları.

İlk yayın: 4 dk okuma3 kaynak

JavaScript çalışma zamanı Bun, 20 Ağustos 2026'da yayınlanan 1.4 sürümüyle tarihinin en büyük değişikliğini yaşadı: Bun artık Rust ile yazılıyor. Daha önce Zig dilinde geliştirilen çalışma zamanının Rust'a taşınması Temmuz ayında duyurulmuştu; 1.4, bu yeni kod tabanıyla gelen ilk kararlı sürüm. Ekim ayında yayınlanan 1.4.4 ise dalın en güncel yama sürümü.

Bun 1.4 yalnızca bir dil değişikliği değil. Bellek kullanımında belirgin düşüş, daha hızlı başlangıç, Node.js uyumluluğunda büyük sıçrama ve npm paketlerine olan ihtiyacı azaltan bir dizi yerleşik API getiriyor.

Neden Rust?

Bun ekibi yeniden yazımın gerekçelerini ayrı bir blog yazısında ("Rewriting Bun in Rust") anlatıyor. 1.4 duyurusunda öne çıkan nokta, Rust sürümünün üretimde zaten test edilmiş olması: Duyuruya göre Claude Code aylardır Bun'ın Rust sürümü üzerinde çalışıyor ve Prisma da Prisma Compute ürününü bu sürümle başlattı.

Bellek ve performans: Rakamlarla Bun 1.4

Bun ekibinin paylaştığı ölçümlere göre (1 milyon istek, 64 bağlantı) en büyük kazanç bellek kullanımında:

Uygulama Bun 1.3 Bun 1.4 Değişim
Fastify 233 MB 120 MB %-48
Express 169 MB 92 MB %-46
node:http 135 MB 81 MB %-40
Elysia 91 MB 55 MB %-40
Next.js 397 MB 285 MB %-28
Bun.serve 45 MB 36 MB %-20

Başlangıç süresi de belirgin şekilde kısaldı. Linux'ta basit bir hello.js dosyası Bun 1.4'te 5,1 ms'de çalışıyor; bu süre Bun 1.3'te 10,9 ms, Node.js 26'da 27,2 ms. Boşta CPU kullanımı 5 kat azalmış. Linux x64 için çalıştırılabilir dosya boyutu da 88,5 MB'tan 77,0 MB'a düştü.

Kütüphane düzeyinde de çarpıcı farklar var: new URL() 349 ns'den 75 ns'ye inmiş, 20.000 modüllük bir projede kod bölme (code splitting) 4,65 saniyeden 320 milisaniyeye düşmüş.

Not: Bu rakamlar Bun ekibinin kendi ölçümleri. Kendi uygulamanızda sonuçlar farklı olabilir; geçiş öncesinde kendi iş yükünüzle test etmeniz önerilir.

Node.js uyumluluğu

Bun'ın en büyük vaadi, Node.js uygulamalarını değişiklik yapmadan çalıştırabilmek. 1.4 bu konuda ciddi ilerleme kaydediyor:

  • Node.js'in kendi test paketinden geçen dosya sayısı 1.2.0'da 1.450 iken 1.4.0'da 3.743'e çıktı.
  • node:http, node:fs, node:stream, node:zlib, node:cluster ve node:vm modülleri Node.js testlerinin yaklaşık %97'sini geçiyor. node:events ve node:sqlite %100 uyumlu.
  • Playwright, Vitest, OpenTelemetry, Nuxt ve Next.js 16 derlemeleri artık destekleniyor.
  • 2.900'den fazla hata kaydı kapatıldı.

Node.js ile ilgili temel bilgiler için Node.js nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Yeni yerleşik API'ler

Bun 1.4, sık kullanılan birçok npm paketinin yerini alabilecek yerleşik API'ler ekliyor:

  • Bun.Image: JPEG, PNG, WebP, GIF ve BMP görselleri çözme, yeniden boyutlandırma, döndürme ve kodlama. Bun ekibine göre çöz-boyutlandır-kodla işleminde sharp'tan 1,38 kat hızlı.
  • Bun.WebView: Başsız (headless) tarayıcı otomasyonu. navigate, click, scroll, evaluate ve screenshot gibi komutlar sunuyor; macOS'ta sistemin WebKit'ini, diğer sistemlerde kurulu Chrome, Chromium ya da Edge'i kullanıyor.
  • Bun.markdown: Markdown'ı HTML'e ya da React bileşenlerine çeviriyor. Tablolar, görev listeleri ve otomatik bağlantılar dahil GFM desteği var. Çıktı temizlenmediği (sanitize) için kullanıcı girdisinde dikkatli olunmalı.
  • Bun.cron(): İşletim sistemi düzeyinde zamanlanmış görev kaydı (Linux'ta crontab, macOS'ta launchd, Windows'ta Görev Zamanlayıcı).
  • Bun.Terminal: Bun.spawn ile kullanılabilen yerleşik sözde terminal (PTY).
  • Veri formatları: Bun.JSON5, Bun.JSONL, Bun.JSONC, Bun.TOML, Bun.XML ve Bun.Archive.

Ayrıca Bun.serve için deneysel HTTP/3 desteği ve fetch için HTTP/2 ve HTTP/3 protokol seçimi eklendi.

Paralel test ve betik çalıştırma

  • bun run --parallel: Birden fazla betiği aynı anda çalıştırıyor, çıktıları betik adıyla etiketliyor.
  • bun test --parallel: Test dosyalarını birden fazla işçi sürece dağıtıyor.
  • bun test --shard=M/N: Testleri CI makineleri arasında bölüyor. Bu özellik özellikle CI/CD hatlarında süreyi kısaltmak için faydalı.
  • --changed, --retry ve --timings gibi yeni seçenekler de geldi.

Paket yöneticisinde yenilikler

Bun'ın paket yöneticisine bun audit fix, bun dedupe, bun prune ve bun pm licenses komutları eklendi. bun update artık dolaylı bağımlılıkları da güncelliyor. İsteğe bağlı global sanal depo (linker = "isolated") paketleri önbelleğe bir kez açıp projelere bağlantıyla dağıtıyor; Bun ekibine göre 1.400 paketlik bir CI kurulumunda 7 kata kadar hızlanma sağlıyor.

Nasıl güncellenir?

Mevcut kurulumu güncellemek için:

bun upgrade

Güncelleme sonrasında dikkat edilmesi gereken bazı davranış değişiklikleri var:

  • trustedDependencies artık yalnızca npm kayıt defterindeki paketlere otomatik güven veriyor.
  • Üretim modunda Bun.serve, HTML rotaları için kaynak haritalarını (sourcemap) sunmuyor.
  • bun.lock dosyası GitHub ve tarball bağımlılıkları için SHA-512 özetlerini kaydediyor; kilit dosyasında değişiklik görmeniz normal.

Sık sorulan sorular

Bun 1.4 ile Node.js'i tamamen bırakabilir miyim? Uyumluluk büyük ölçüde arttı, ancak %100 değil. Kritik bir uygulamayı taşımadan önce kendi test paketinizi Bun üzerinde çalıştırın ve özellikle yerel (native) eklenti kullanan paketleri kontrol edin.

Rust'a geçiş mevcut kodumu etkiler mi? Hayır. Rust, Bun'ın kendi iç kodunun dili. Sizin JavaScript ve TypeScript kodunuz aynı şekilde çalışmaya devam eder.

Bun.Image, sharp'ın yerini alır mı? Temel işlemler (boyutlandırma, döndürme, format değiştirme) için evet. HEIC, AVIF ve TIFF desteği şu an yalnızca macOS ve Windows'ta var; Linux sunucularda bu formatlara ihtiyacınız varsa sharp'ı korumanız gerekebilir.

Sonuç

Bun 1.4, Rust'a geçişle birlikte daha az bellek kullanan, daha hızlı başlayan ve Node.js ekosistemiyle çok daha uyumlu bir çalışma zamanı sunuyor. Yerleşik görsel işleme, tarayıcı otomasyonu ve zamanlanmış görev API'leri, küçük projelerde bağımlılık sayısını belirgin şekilde azaltabilir. Yeni bir projeye başlıyorsanız Bun'ı denemenin hiç olmadığı kadar uygun bir zamanı; mevcut bir Node.js projesini taşıyorsanız ise kendi testlerinizle adım adım ilerlemeniz en güvenli yol.

Benzer İçerikler